Seminaria lierackie Kazimiery Szczuki

Kazimiera Szczuka

Krytyczka literacka, dziennikarka, działaczka ruchów kobiecych, członkini zespołu Krytyki Politycznej. Pracuje w Instytucie Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk, w pracowni XIX wieku, prowadzi zajęcia na Gender Studies przy Uniwersytecie Warszawskim, poświęcone literaturze polskiej i porównawczej oraz teorii i krytyce filmowej. Od roku 2001 prowadzi programy literackie i publicystyczno-kulturalne w telewizji, obecnie cotygodniowy program krytycznoliteracki Wydanie drugie poprawione, wspólnie z profesorem Krzysztofem Kłosińskim. Opublikowała m.in.. takie książki, jak: Kopciuszek, Frankenstein i inne. Feminizm wobec mitu. – zbiór rozpraw i artykułów z zakresu krytyki i teorii literatury, Wyd. Efka, Kraków 2001 oraz Milczenie owieczek. Rzecz o aborcji. – historia dyskursu praw reprodukcyjnych w krajach zachodnich i w Polsce, analiza zapisu doświadczenia kobiecego w tekstach literatury i kultury. Wyd .WAB, Warszawa 2004.

Płeć/literatura/kultura – seminarium dla klasy pierwszej

Poznamy podstawowe pojęcia feminizmu i gender, czyli badań nad płcią w kulturze: rozróżnienie na naturę i kulturę, pytania o rozumienie kategorii męskie/żeńskie w nauce, socjologii i humanistyce. Z taką (elementarną!) wiedzą zajmiemy się trzema fascynującymi czynnościami charakterystycznymi tylko dla homo sapiens – czytaniem, pisaniem i opowiadaniem. Tylko dzieci i profesorowie czytają nieznane sobie teksty – twierdzi francuski filozof Roland Barthes. Dzieci, poznając teksty literackie przeżywają je w sposób dosłowny i nieuprzedzony, profesorowie szukają tego, czego inni jeszcze nie dostrzegli. Uczeń liceum znajduje się gdzieś pomiędzy – nawet, jeśli czyta po raz pierwszy, korzysta z licznych podpowiedzi, streszczeń, podpórek, nabytej już wiedzy etc. Często jego zadaniem jest wchłonięcie tekstu tak, aby nie wymagało to wiele uwagi. To coś w rodzaju połknięcia bez pogryzienia, albo nadgryzienie i odczytanie napisu na opakowaniu. Czytać i rozumieć, umieć opowiedzieć „o czym to jest”, znajdować na własna rękę nowe znaczenia – to zadanie, które chciałabym w tym roku trenować. Przeczytamy fragmenty znanych tekstów literackich, ich klasyczne interpretacje, a także ślady ich obecności w tradycji. Będziemy korzystali z fragmentów tekstów Witolda Gombrowicza, Doroty Masłowskiej, Michała Witkowskiego, Dawida Bieńkowskiego, Olgi Tokarczuk, ale także z klasycznych powieści dla dzieci, jak „Piotruś Pan”. Poznamy też kilka nowych wersji bajek i baśni, tworzonych przez Angelę Carter i Clarissę Pinkolę Estees. Pisanie, podobnie jak czytanie, jest czymś w rodzaju pola walki miedzy znanym a nieznanym. Świadomym zamiarem piszącego jest stworzenie tekstu własnego, przekraczającego horyzont tego, co do tej pory napisali inni. Tymczasem konwencje literackie, cudze teksty, stereotypy kulturowe – to wszystko, niekiedy „z ukrycia”, bez naszej wiedzy i woli kieruje tym, co powstaje jako nasze dzieło. Będziemy tworzyć próbki własnych literackich tekstów, aby zobaczyć, jakim kulturowym wyposażeniem są już umeblowane nasze głowy.

„Gender Horror” – seminarium dla klasy drugiej

W tym roku zajmiemy się kulturą popularną – omówimy takie książki jak „Carrie” Stephena Kinga, „Dziecko Rosemary” i „Żony z Stepfordu” Iry Levine’a, „Dracula” Brama Stokera. Będziemy oglądać filmy: „Egzorcystę”, „Alina”, „Carrie” ( jeśli technologię pozwolą). Poznamy psychoanalityczne i feministyczne (genderowe) interpretacje klasyki horrorów – Barbary Creed. Marii Janion, Slavoja Żiżka.